W Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka, 20 listopada 2025 r., w siedzibie Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie odbyła się pierwsza tak duża i interdyscyplinarna ogólnopolska konferencja poświęcona roli środowiska adwokackiego w kształtowaniu współczesnego systemu edukacji pt. „Adwokat dla oświaty – wyzwania współczesnej edukacji”. Organizatorami wydarzenia były Sekcja Prawa Oświatowego przy ORA w Warszawie oraz Komisja ds. Sekcji Tematycznych ORA w Warszawie.
Uroczyste otwarcie
Uczestników powitały adw. Dominika Tomaszewska – przewodnicząca Sekcji Prawa Oświatowego przy ORA w Warszawie i członkini Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie – oraz adw. Joanna Repeć – wiceprzewodnicząca Sekcji Prawa Oświatowego. Podkreśliły, że konferencja stanowi przestrzeń do interdyscyplinarnej debaty o kierunkach zmian systemowych, roli prawa oświatowego oraz wyzwaniach stojących przed polską szkołą w najbliższych latach.
Zaznaczyły, że zaangażowanie adwokatów i adwokatek w proces tworzenia oraz stosowania prawa oświatowego jest dziś nie tylko potrzebą, lecz także odpowiedzialnością środowiska prawniczego.
Wśród licznych gości znaleźli się przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, kuratoriów oświaty, instytucji naukowych, organizacji społecznych, szkół oraz środowisk uczniowskich, a także liczna reprezentacja adwokatów, adwokatek oraz aplikantów adwokackich. Szczególnie powitano m.in. Dziekan ORA w Warszawie adw. dr Katarzynę Gajowniczek-Pruszyńską, przedstawicieli Naczelnej Rady Adwokackiej, a także liczną delegację z Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz kuratorów oświaty, w tym mazowiecką i śląską kurator oświaty.
Słowa uznania i podziękowania
W trakcie otwarcia podkreślono szczególną rolę patronów honorowych konferencji, m.in. Ministra Edukacji, Rzecznika Praw Dziecka, Prezydenta m.st. Warszawy, Prezesa UODO, Mazowieckiej Kurator Oświaty, Rektora APS oraz Naczelnej Rady Adwokackiej. Organizatorzy przekazali również podziękowania partnerowi wydarzenia – Stowarzyszeniu Precedens – oraz licznej grupie patronów merytorycznych i medialnych.
Głos przedstawicieli instytucji publicznych i samorządu adwokackiego
Jako pierwsza przemawiała dyrektor Biura Ministra Edukacji Anna Makówka-Kwapisiewicz, odnosząc się do kierunków polityki edukacyjnej państwa oraz znaczenia współpracy resortu z ekspertami prawnymi w procesie reformy oświaty.
Następnie wystąpiła dyrektor Biura Edukacji m.st. Warszawy Joanna Gospodarczyk, zwracając uwagę na wyzwania stojące przed szkołami samorządowymi.
Mazowiecka Kurator Oświaty Wioletta Krzyżanowska podkreśliła znaczenie współpracy w oświacie.
Głos zabrali również Dziekan ORA w Warszawie adw. dr Katarzyna Gajowniczek-Pruszyńska, która zwróciła uwagę na rosnącą rolę adwokatów w ochronie praw społeczności szkolnych, oraz członek NRA adw. Piotr Zięba, który podkreślił potrzebę wzmocnienia edukacji prawnej w szkołach.
Wykład wprowadzający – obraz systemu oświaty u progu 2025/2026
Część merytoryczną otworzył wykład adw. dr. hab. Mateusza Pilicha, prof. UW – jednego z najwybitniejszych ekspertów prawa oświatowego w Polsce. W swoim wystąpieniu pt. „Stan obecny i perspektywy rozwoju prawa oświatowego w roku szkolnym 2025/2026” omówił najważniejsze procesy legislacyjne, problemy interpretacyjne oraz tendencje, które będą kształtować system edukacji w najbliższych latach.
Panel I – Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli
Pierwszy panel poświęcono specyfice postępowań dyscyplinarnych wobec nauczycieli. Eksperci omawiali ich znaczenie dla etosu zawodu, wpływ na zaufanie społeczne do szkoły, a także problemy proceduralne, które mogą naruszać konstytucyjne prawo do obrony i rzetelnego procesu. Wskazywano również na miejsce adwokata w toczących się postępowaniach oraz różnice w praktykach stosowanych przez komisje dyscyplinarne w zależności od regionu Polski.
Panel II – Wyzwania współczesnej edukacji
Drugi panel koncentrował się na wpływie zmian prawnych i systemowych na codzienne funkcjonowanie szkół. Przedstawiono skutki nowych regulacji, rolę kuratoriów, kwestie ochrony danych osobowych, a także perspektywy młodzieżowe i akademickie. Zaznaczano, że reforma systemu edukacji wymaga równowagi między wymogami formalnymi a realnymi możliwościami szkół.
Panel III – Bezpieczeństwo i przeciwdziałanie przemocy
Ostatnia część konferencji poświęcona była bezpieczeństwu fizycznemu, psychicznemu i cyfrowemu uczniów. Eksperci omawiali mechanizmy agresji rówieśniczej, skuteczność działań wychowawczych i interwencyjnych, a także rosnącą rolę mediacji – w tym mediacji rówieśniczej – w zapobieganiu konfliktom. Podkreślano, że budowanie bezpiecznej szkoły wymaga współpracy uczniów, nauczycieli, rodziców i instytucji wspierających.
Podsumowanie
Konferencja „Adwokat dla oświaty” potwierdziła, jak ważne jest łączenie perspektyw prawników, pedagogów, urzędników i społeczności szkolnych w procesie budowania nowoczesnej, bezpiecznej i skutecznej szkoły. Wydarzenie stworzyło przestrzeń dialogu, który powinien stać się stałym elementem debaty o przyszłości polskiej edukacji.
Podczas konferencji wielokrotnie podkreślano, że współczesna edukacja potrzebuje systemowego wsparcia prawnego oraz zaangażowania środowiska adwokackiego – zarówno w zakresie reform, jak i edukacji prawnej.
Składamy ogromne podziękowania za możliwość zorganizowania konferencji:
- Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie,
- Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie adw. dr Katarzynie Gajowniczek-Pruszyńskiej,
Dziękujemy także Patronom Honorowym Wydarzenia:
- Minister Edukacji,
- Rzecznikowi Praw Dziecka,
- Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy,
- Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych,
- Mazowieckiej Kurator Oświaty,
- Rektorowi Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej,
- Naczelnej Radzie Adwokackiej.
Dziękujemy pozostałym Patronom Konferencji:
- Instytutowi Badań Edukacyjnych – Państwowemu Instytutowi Badawczemu,
- Związkowi Nauczycielstwa Polskiego,
- Instytutowi Pedagogiki Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej,
- Stowarzyszeniu Umarłych Statutów,
- Społecznemu Towarzystwu Oświatowemu,
- Centrum Mediacji Izby Adwokackiej W Warszawie,
- Wydawnictwu C.H. Beck.
Dziękujemy Patronom Medialnym:
- TVP 3 Warszawa,
- Polskiej Agencji Prasowej,
- Prawo.pl
- Wolters Kluwer,
- Portalowi Oświatowemu,
- Magazynowi „Teraz Polska”,
- Czasopismu Adwokatury Polskiej – Palestra,
- Czasopismu Palestra Świętokrzyska.
Szczególne podziękowania dla partnera wydarzenia – Stowarzyszenia Precedens.
Dziękujemy również organizatorom i osobom zaangażowanym w organizację konferencji:
- adw. Dominice Tomaszewskiej
- adw. Joannie Repeć
- adw. Klaudii Twardowskiej
- adw. Angelice Balcerek-Czubak
- adw. Danielowi Szpakowskiemu
- adw. Arturowi Bogdańskiemu
- adw. Agnieszce Michalak
- apl. adw. Żanecie Majewskiej-Łempickiej
- apl. adw. Agnieszce Leonkiewicz
Z ramienia władz samorządowych:
- adw. Kamilowi Szmidowi – wicedziekanowi ORA w Warszawie, pomysłodawcy Sekcji Praktyków Prawa
- adw. Joannie Tkaczyk-Lipnickiej – członkini ORA w Warszawie
- Komisji Wizerunku, Komunikacji i Edukacji Społecznej przy ORA w Warszawie: przewodniczącemu adw. Tymoteuszowi Paprockiemu
Rzeczniczce prasowej ORA w Warszawie adw. Marii Sankowskiej-Borman oraz Annie Siedlińskiej z Biura Prasowego ORA w Warszawie
Pracownikom Biura ORA: Dorocie Romanowskiej, Alicji Konopczyńskiej, Barbarze Smoderek
Działowi IT ORA w Warszawie: Kamilowi Sobczykowi i Bartoszowi Zarzeckiemu
Z koleżeńskimi pozdrowieniami
Adw. Dominika Tomaszewska
Adw. Joanna Repeć